Piernikarska 4/6: od fabryki pierników do siedziby NOT

Piernikarska 4/6: od fabryki pierników do siedziby NOT

przed 1887

Neustädtischer Markt 234

1887

Brauerstrasse 234

1892

Brauerstrasse 4

1920

Piernikarska 4

1932

Piernikarska 4/6

1939

Brauergasse 4/6

od 1945

Piernikarska 4/6

Metryka budynku: Kto za tym stał?

  • Adres: ul. Piernikarska 4/6

  • Dzielnica: Nowe Miasto, Toruń

  • Inwestor: Herrmann Thomas

  • Projektant: ?

  • Data projektu: 2. poł. XIX w.

  • Styl: –

  • Funkcja: fabryka pierników, ob. siedziba NOT

Domek z piernika wyobrażający dawną fabrykę pierników Herrmanna Thomasa. Symbol historii ulicy Piernikarskiej w Toruniu

Historia Piernikarskiej 4/6

Jeśli szukasz serca dawnego toruńskiego przemysłu piernikarskiego, to właśnie tu, pod numerem 4/6, biło ono najmocniej. Ten gmach z czerwonej cegły to dawne zaplecze fabryki Herrmanna Thomasa – człowieka, który rzucił wyzwanie samemu Weesse’mu, temu od pierników.

Najważniejsze fakty z metryki budynku:

  • Przemysłowe zaplecze: Choć główne wejście znajdowało się na Rynku Nowomiejskim 4, to właśnie tutaj, w oficynach przy dawnej Brauerstrasse, tętniło produkcyjne życie. Budynek powstał w 2. połowie XIX wieku i przetrwał wszystkie dziejowe burze.

  • Inwestor z wizją: Herrmann Thomas nie bawił się w małe piekarnie. Stworzył nowoczesne przedsiębiorstwo, którego mury do dziś imponują solidnością.

  • Architektura: To klasyczny przykład budownictwa przemysłowego tamtej epoki. Surowa cegła i potężna kubatura, która po wojnie idealnie nadała się na biura.

  • Numerologiczny zawrót głowy: Zanim ten adres stał się Piernikarską 4/6, figurował jako Neustädtischer Markt 234 (Rynek Nowomiejski 234), potem jako Brauerstrasse 234, by w 1892 roku stać się Brauerstrasse 4. Polska administracja w 1932 roku dorzuciła mu sznytu, nadając znany nam numer 4/6.

Dzisiaj, zamiast zapachu ciasta piernikowego, w murach dawnej fabryki unosi się duch techniki – budynek jest siedzibą Naczelnej Organizacji Technicznej (NOT). To jeden z niewielu zachowanych fragmentów piernikowego imperium, który przypomina, że historia Torunia to nie tylko legendy, ale twardy, XIX-wieczny biznes.

Autor: Marek Wieczorek

Na podstawie:

Allgemeiner Wohnungs-Anzeiger für die Stadt Thorn pro 1866, Thorn 1866
Allgemeiner Wohnungs-Anzeiger für die Stadt Thorn pro 1869, Thorn 1869
Thorner Adress-Buch für das Jahr 1876, Thorn 1876
Thorner Adress-Buch für das Jahr 1880, nebst Verzeichniss aller am hiesigen Orte befindlichen Militair-, königlischen und Civilbehörden, Thorn 1880
Thorner Adress-Buch für das Jahr 1884, Thorn 1884
Alphabetisches Einwohner-Verzeichniss der Stadt Thorn mit Vorstädten und der Gutsbesitzer des Kreises Thorn, Thorn 1887
Thorner Adress-Buch für das Jahr 1892, Thorn 1892
Adress-Buch der Stadt Thorn, Podgorz u. Mocker sowie des Landkreises Thorn für das Jahr 1897, hrsg. v. P. Kirsten, W. Jaskulski, Thorn 1897
Adress-Buch der Stadt Thorn und deren Vorstädte fur das Jahr 1900, Thorn 1900
Adressbuch nebst Allgemeinen Geschäftanzeiger von Stadt und Landkreis Thorn auf das Jahr 1904: mit einem Plan von Thorn und Umgebung, Thorn 1904
Adress-Buch für Thorn Stadt und Land, Thorn 1908
Adress-Buch für Thorn, Thorn 1912
Einwohnerbuch von Thorn und Umgebung, hrsg. v. Verkehrsverein Thorn und der Buchdruckerei der Thorner Ostdeutschen Zeitung, Thorn 1919
Księga adresowa miasta Torunia wraz z Podgórzem i powiatem Toruń-wieś, Toruń 1923
Księga adresowa i informacyjna miasta Torunia, wyd. 2, oprac. Alfred Krzyżanowski, Toruń 1932
Księga adresowa miasta Torunia, Toruń 1936

Nowy spis ulic miasta Torunia – 1920
Strassenverzeichnis der Stadt Thorn [1940]

https://kpbc.umk.pl/dlibra